Znamy szczegóły festiwalu Fale Historii, Fale Wolności. Spotkania, debaty, dyskusje, projekcje filmowe


To pierwszy festiwal historyczny w Polsce – przyznał Cezary Łazarewicz, dziennikarz, publicysta, pisarz, który jest jednym z pomysłodawców festiwalu Fale Historii, Fale Wolności. Wydarzenie już 4 i 5 czerwca 2025 r. odbędzie się w Koszalinie. To będą dwa dni pełne m.in. debat, dyskusji, spotkań, projekcji filmowych. Gośćmi specjalnymi będą: Aleksander Kwaśniewski i Adam Michnik.

Uważam, że czas przemian przełomu 1989 r. to temat ciągle nie do końca zagospodarowany. Jak powiedziała Jolanta Szczepkowska, skończył się wtedy w Polsce komunizm, dokładnie 4 czerwca 1989 r.

– zaznaczył podczas konferencji prasowej Tomasz Sobieraj, prezydent Koszalina, który jest organizatorem wydarzenia, dodając:

Kiedy rozmawialiśmy z Cezarym thŁazarewiczem o wizji tego festiwalu to zaproponował, by to było wydarzenie „Wow”. Padła propozycja, żeby odbyła się debata między dwoma ważnymi postaciami historycznymi, uczestnikami Okrągłego Stołu. Osobami, które wywarły wpływ wtedy i później na naszą najnowszą historię. Mowa o prezydencie Aleksandrze Kwaśniewskim i Adamie Michniku. Udało się to i to właśnie oni będą gośćmi specjalnymi festiwalu.

Tomasz Sobieraj o pomyśle na organizację festiwalu.

Ten czas przemian roku 89, to jest – ja przynajmniej uważam – że cały czas taki temat nie do końca zagospodarowany. Zdarzyło się wtedy bardzo wiele. Jak powiedziała Jolanta Szczepkowska, skończył się wtedy w Polsce komunizm, dokładnie 4 czerwca 1989 roku.

Kiedy pan redaktor Łazarewicz do mnie zadzwonił, byłem absolutnie zachwycony, bo szukałem czegoś takiego od jakiegoś czasu, żeby ten obszar naszej najnowszej historii w jakiś sposób zagospodarować i żeby 4 czerwca zyskał ten swój taki prawdziwy wyraz i to miano, na które zasługuje. Bo przeżywamy różne okresy w naszej historii i wszystkie inne w zasadzie są dość mocno docenione.

Rozmawialiśmy na temat tego festiwalu, kiedy go zrobić, różne daty padały, ale w końcu zgodziliśmy się, że jeśli mówimy o tej najnowszej historii Polski, o tym kiedy ten czas przemian doprowadził do zakończenia w Polsce czasu socjalizmu, komunizmu i rozpoczęła się III Rzeczpospolita, to ten 4 czerwca jest po prostu idealny i to nie może być inna data, to musi być właśnie 4 czerwca.

Festiwal to część misji Muzeum

Ciężar organizacji wydarzenia przypadł Muzeum w Koszalinie, które przygotowuje nie tylko debatę, ale i cały szereg innych wydarzeń. Program festiwalu jest po brzegi ciekawymi propozycjami.

Festiwal ten programowo wpisuje się w misję Muzeum. Podczas imprezy mówić bowiem będziemy nie tylko o ważnym wydarzeniu, jakim były pierwsze wolne wybory 4 czerwca 1989 r., ale również o 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej i o historii lokalnej – zarówno Koszalina, jak i Pomorza

– dodała Joanna Chojecka, dyrektor Muzeum w Koszalinie.

Powyższe tematy wybrzmią w panelach 5 czerwca, które odbędą się na dziedzińcu naszego Muzeum. Związane są z tożsamością, z tzw. ziemiami odzyskanymi, z migracjami.

Joanna Chojecka o szczegółach wydarzenia.

Bardzo się cieszę, że mogę dzisiaj również uczestniczyć w tym wyjątkowym momencie zapowiadając absolutnie, również wyjątkowe wydarzenie w Koszalinie – Festiwal Fale Historii, Fale Wolności.

Mam zaszczyt reprezentować instytucję, która będzie – ze wskazania pana prezydenta – organizatorem, głównym gospodarzem tego wydarzenia, co jest fantastycznym, też fantastycznie wpisującym się programowo działaniem w misję muzeum. Fale Historii, Fale Wolności to tytuł zaproponowany przez autorów, organizatorów wydarzenia, pana Cezarego Łazarewicza i Michała Wójcika. Będą jeszcze o tym mówić, ale absolutnie daje dużą, dużą perspektywę do tego, aby przygotować wydarzenie, zarówno wpisujące się w niezwykle ważną datę, o czym mówił pan prezydent 4 czerwca, pierwsze wolne wybory w 1989 roku, ale nie tylko.

Ja też tutaj chciałabym właśnie, ten akcent, który został położony na osiemdziesięciolecie zakończenia II wojny światowej. Właśnie historię naszą tutaj lokalną, taką mikro i koszalińską, ale i Pomorza Zachodniego, fantastycznie wybrzmiewa właśnie też w panelach, w których będziecie Państwo mieli okazję uczestniczyć 5 czerwca. To tematy związane z tożsamością, z tak zwanymi ziemiami odzyskanymi, z emigracjami, z traumami, ale również z historiami, które są bardzo bliskie poprzez wymiar historii indywidualnych.

Wszystkie wydarzenia te panelowe będą miały miejsce na dziedzińcu. Jedno wydarzenie to specjalne, z naszymi wspaniałymi specjalnymi gośćmi będzie miało miejsce w teatrze, o tym powie pan dyrektor, ale nie tylko spotkanie z gości specjalnych, ale również intelektualna uczta, spektakl „Nie umiera się w maju” Agnieszki Przepiórskiej, także to również w teatrze.

Co jest bardzo ważne. Oczywiście wstęp na te wszystkie wydarzenia, które organizujemy, jest bezpłatny. Zapraszamy serdecznie wszystkich od godziny 12:00, 4 czerwca do godziny 21:30 i 5 czerwca od godziny 12:00 do godziny 20:30. Będą filmy, pokazy, rozmowy, debaty, spotkania z niezwykłymi ludźmi, świadkami, uczestnikami przemian, ale również autorami, artystami, publicystami.

Wszystko państwo znajdziecie, pełen program na stronie Muzeum w Koszalinie, na social mediach zarówno Muzeum w Koszalinie, jak i Koszalin Centrum Pomorza i Bałtyckiego Teatru Dramatycznego. Zachęcamy do śledzenia i oczywiście uczestniczenia w naszych wydarzeniach.

Na powyższym zdjęciu (od lewej): Andrzej Mielcarek, Joanna Chojecka, Tomasz Sobieraj, Cezary Łazarewicz i Michał Wójcik (fot. Mariusz Rodziewicz, Muzeum w Koszalinie).

Debata w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym

Wyjątkiem jest wspomniana już wcześniej debata, która odbędzie się w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym. Będzie to rozmowa między Aleksandrem Kwaśniewskim, a Adamem Michnikiem, która odbędzie się w sali teatru 4 czerwca o godzinie 18:00.

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Aby wziąć z nm udział trzeba się zarejestrować na platformie evenea (https://app.evenea.pl/event/debatabtd). Debata będzie również transmitowana online.

Drugim wydarzeniem, które odbędzie się w naszej sali będzie monodram Agnieszki Przepiórskiej „W maju się nie umiera. Historia Barbary Sadowskiej”. To historia Marii Sadowskiej, matki Grzegorza Przemyka. Okoliczności jego tragicznej śmierci opisał w wybitnej książce Cezary Łazarewicz.

– dodał Andrzej Mielcarek.

Andrzej Mielcarek o wydarzeniach organizowanych w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym.

Dwa wydarzenia festiwalowe będą miały miejsce w sali teatru. Będzie rozmowa Adama Michnika i Aleksandra Kwaśniewskiego prowadzona przez Cezarego Łazarewicza. To jest wydarzenie zaplanowane na godzinę 18:00 – 4 czerwca.

Jak można zdobyć wejściówkę? Trzeba się po prostu zarejestrować na platformie „evenea”. My po konferencji prasowej podamy adres internetowy. Wszyscy, którzy są zainteresowani, mogli po prostu uzyskać tę wejściówkę. Dlaczego jest jakieś ograniczenie? Wiadomo, w teatrze mieści się 358 osób. Na widowni jest możliwość dostawienia 28 dostawek, ale gdyby było większe zainteresowanie, wiadomo, że wszyscy mogliby się nie pomieścić.

Więc warto się pospieszyć. Warto tę wejściówkę po prostu przez „evenea” uzyskać. A drugie wydarzenie, które będzie miało miejsce w teatrze, to będzie monodram Agnieszki Przepiórskiej „Nie umiera się w maju”. To jest historia Barbary Sadowskiej, matki Grzegorza Przemyka, który tragicznie zginął.

Cezary Łazarewicz jest autorem wybitnej książki na ten temat. Myślę, że też warto o tym pamiętać. Także to są te dwa wydarzenia, które będzie gościł Bałtycki Teatr Dramatyczny.

Pomysł na festiwal

Pisarz był również obecny na konferencji. Korzystając z okazji wyjaśnił skąd wziął się pomysł na festiwal Fale Historii, Fale Wolności

Pomagam organizować festiwal „Media i Sztuka” w Darłowie. Poprosiłem Michała Wójcika, który bywał na tym festiwalu i jest autorem książek historycznych, propagatorem audycji o tej tematyce, by przygotował historyczny pomysł na Darłowo. Michał przygotował tyle pomysłów, że one zdominowałyby imprezę – wspominał Cezary Łazarewicz. – Pomyślałem więc, że warto po prostu zrobić festiwal historyczny, bo takiego jeszcze nie ma, a ta historia nas fascynuje. To będzie więc pierwszy historyczny w Polsce

– wspominał Cezary Łazarewicz.

Cezary Łazarewicz o pomyśle na zorganizowanie festiwalu.

Jak to się zaczęło? To się zaczęło… Ja pomagam organizować taki festiwal w Darłowie. To się nazywa Media i Sztuka. Poprosiłem Michała, który tam bywał na tym festiwalu, który pisze świetne książki historyczne, ale też jest propagatorem historycznych audycji, świetnie o tej historii opowiada i poprosiłem Michała, żeby przygotował jakiś pomysł historyczny na to Darłowo.

Niestety on ma taką tendencję, że przygotował chyba 10 czy 15 takich pomysłów, które by zdominowały ten festiwal w Darłowie. Wtedy mi przyszło do głowy, że być może warto by było zrobić festiwal historyczny. Dlaczego historyczny? Bo historia nas pasjonuje. Wszystkie tygodniki ogólnopolskie mają te dodatki historyczne. Festiwale się nie odbywają historyczne. To jest pierwszy festiwal historyczny, który jest zorganizowany.

I tak prawdę mówiąc, jak z panem prezydentem rozmawiałem, pomyślałem o przyszłym roku, ale pan prezydent powiedział, że to będzie w tym roku i czwartego i piątego czerwca. A my chyba w lutym rozmawialiśmy, prawda? I to naprawdę było bardzo mało czasu na przygotowanie tego wszystkiego. Ja też miałem takie poczucie, że wchodzimy w to, jak się Kwaśniewski z Michnikiem zgodzi i oni naprawdę bardzo chętnie się na to zgodzili.

Po pierwsze dlatego, że nigdy nie było takiej rozmowy. Bo dla mnie 4 czerwca jest takim w ogóle datą założycielską. Od tego wszystko się zaczęło. A jak sobie pomyślałem, że w osiemdziesiątym szóstym, to jest Michnik wychodzi z więzienia, a Kwaśniewski zostaje ministrem sportu, no to jest dobry początek na rozpoczęcie tej rozmowy.

Ten fenomen roku osiemdziesiątego dziewiątego, że udało nam się pierwszy raz przeprowadzić powstanie narodowe, które się zaczęło w sierpniu osiemdziesiątego roku, a skończyło się tak naprawdę wyborem Lecha Wałęsy na prezydenta, no to warto to sobie wszystko przypomnieć.

Język historii i język pamięci

Postanowiliśmy, że to, co się działo na naszych oczach przełożymy na język historii, a potem na język pamięci. To daje nam zupełnie inną perspektywę, co jest fascynujące i ekscytujące. Uczestnicy tych wydarzeń – Aleksander Kwaśniewski i Adam Michnik – opowiedzą o kulisach robienia historii. Sam jestem bardzo ciekawy, jak oni to pamiętają, jak opowiedzą swoje wersje tamtych wydarzeń.

– dodał Michał Wójcik, jeden z autorów projektu.

Michał Wójcik o debacie Kwaśniewski – Michnik.

Właśnie jak padła ta data 4 czerwca, to nam się od razu zaświeciły… Czarek jest reporterem, ja jestem dziennikarzem, ale też historykiem, więc od razu, że tą teraźniejszość – przecież to się działo dopiero co na naszych oczach – przełożymy na język historii, a później jeszcze zwekslujemy to na język pamięci, co jest zupełnie inną perspektywą. Więc wszystko w pakiecie tutaj mamy i dlatego nam się wydaje tak, że to jest ekscytujące, że uczestnicy tych wydarzeń opowiedzą o kulisach robienia tej historii.

No jak wiecie, pamięć płata figle i te same wydarzenia za 20-30 lat będą wyglądały zupełnie inaczej. Ale ciekawy jestem, jak oni teraz to opowiedzą. Jak przecież sami tacy jesteśmy. Zaczniemy autocenzurować się, nie opisywać wszystkiego. Z niektórych rzeczy się wstydzimy, z niektórych jesteśmy dumni. Z innych rzeczy byliśmy dumni w 1989 roku, teraz niekoniecznie. Więc jak na bieżąco będziemy ich pytać, to będzie fenomenalne, bo oni rzeczywiście – Michnik z Kwaśniewskim – w różnych projektach brali udział, ale nigdy nie razem.

To znaczy nie usiedli razem i zobaczymy jak jeden zacznie mówić swoją wersję historii, to co na to drugi. I do tego jeszcze dochodzi ta druga noga, że tak powiem, czyli perspektywa kobiet w Solidarności. To jest też fascynujące.

Zobaczymy, czy wtedy dziewczyny, dzisiaj kobiety, czy już matki Rzeczpospolitej tak samo widzą te wydarzenia. Mamy taką świadomość, że ta narracja, że tak powiem, płciowa, czyli mężczyzn i kobiet idzie osobno. To znaczy nurt feministyczny pisze swoją narrację, a faceci, wielcy twórcy piszą swoją, czy opowiadają swoją.

A tutaj będziemy mieć to w kupie. Więc fajnie będzie można porównać dwie narracje z tego 1989 roku.

Zapraszamy wszystkich na festiwal Fale Historii, Fale Wolności już 4-5 czerwca.

Plakat i program festiwalu​

Poniżej prezentujemy aktualny plakat i program festiwalu w formie plików jpg i pdf.

Pozostałe aktualności…

Festiwal Fale Historii, Fale Wolności
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.